Klazien Kruisheer, spreker bij afscheid | toespraken en ritueelbegeleiding

Betekenisvol afscheid

Op de dag dat we het lichaam van onze naaste uit handen moeten geven, nemen we afscheid. Afscheid van een mensenleven, van de mogelijkheid om ervaringen met elkaar te delen; afscheid ook, van een gezamenlijke toekomst. Of we nu geloven dat dit vaarwel definitief is of dat we elkaar ‘aan gene zijde’ weer zullen ontmoeten, we zullen hoe dan ook gedag moeten zeggen aan het leven zoals het is geweest en het perspectief dat dat bood.

Hoe nemen we nu betekenisvol afscheid? In mijn beleving kan een afscheidsbijeenkomst iedereen in de eerste plaats helpen beseffen wat er is gebeurd. We zetten degene die is overleden in het licht en zien wat hij of zij voor ons betekend heeft. Op deze manier eren we hem of haar en kunnen we onze dank uitdrukken voor wat dit ons gebracht heeft. Soms is het daarbij nodig ook moeilijke of ambivalente aspecten - subtiel - onder ogen te zien.

We proberen aandacht te hebben voor wat deze persoon heeft gedaan en tot stand heeft gebracht, en - in de woorden van de predikant Aart Mak* - voor wat hem of haar bezield heeft. We proberen voeling te krijgen met wat hij of zij zocht in dit leven. Zo kijken we naar het volstrekt eigene, dat uiteindelijk ook altijd iets universeels heeft.

Een betekenisvol afscheid helpt ons onze dierbare te herinneren, zoals hij of zij wás. Het helpt ons óók om ons te realiseren dat we zonder deze persoon in ons midden verder moeten zien te leven tot op de dag dat we zelf sterven. We vieren tegelijkertijd zijn/haar leven - daarmee hét leven - en zien onder ogen dat het eindig is.

Betekenisvol afscheid

'Vrouw in sloep' - Janneke van Gorp   


Zo doet het ons beseffen dat ook wij op een dag afscheid zullen moeten nemen van dit bestaan. Deze harde werkelijkheid delen we met al onze medemensen, en daarin mogen we ons verbonden weten. Dit is bij veel afscheidsdiensten goed voelbaar. Daarom kan een afscheid van grote waarde zijn. Verdrietig en hard, en op een wonderlijke manier toch troostrijk.

Een afscheid wordt betekenisvol als we in het saluut aan deze ene mens de mysterieuze diepgang van het leven zelf kunnen voelen, delen en - zo mogelijk - proberen te aanvaarden. Zo kan een afscheidsbijeenkomst iets weghebben van een moderne kerkdienst, waarin we ons gezamenlijk overgeven aan dat wat groter is dan wij. Hoe ieder van ons dit ook precies beleeft en benoemt.

Een betekenisvol afscheid brengt ons in contact met ons menszijn, met ons zoeken naar verbinding,
naar kracht, naar - mét onze pijn en gemis - gedragen-worden door wat doorgaat.


 06 361 26 753
  info@klazienkruisheer.nl


        * Aart Mak, UitvaartWijzer. Gedachten, handreikingen en teksten bij dood en uitvaart (2015).